Yapılandırılmış Veri (Schema) Nedir? Google ve Yapay Zeka Aramaları için Rehber

Yapılandırılmış veri, bir sayfadaki bilgiyi (işletmenin adı ve adresi, bir ürünün fiyatı, bir yazının yazarı gibi) arama motorlarının kesin olarak anlayabileceği standart bir biçimde işaretleme yöntemidir. Yapılandırılmış veri nedir sorusunun pratik karşılığı şudur: sayfanızın insanlara anlattığını, makinelerin de yanlış yorumlamadan okuyabileceği etiketlerle yeniden söylemek. Google bu bilgiyi sayfayı anlamak ve uygun durumlarda arama sonucunu yıldızlar, fiyat ya da gezinti yolu gibi ek öğelerle zenginleştirmek için kullanır.

Yapılandırılmış veri nedir, ne işe yarar?

Bir insan "Hafta içi dokuzdan altıya kadar açığız" cümlesini hemen anlar; bir yazılım için ise bu cümle yorum gerektirir. Yapılandırılmış veri (structured data), aynı bilgiyi "gün", "açılış saati" ve "kapanış saati" gibi önceden tanımlanmış alanlarla verir. Böylece arama motoru tahmin yürütmek yerine bilgiyi doğrudan okur.

İşletme açısından üç faydası vardır:

• Anlaşılırlık: Google, sayfanın bir hizmeti mi, bir ürünü mü, bir makaleyi mi anlattığını daha net ayırt eder.
• Zengin sonuçlar: Uygun türlerde arama sonucu ek bilgilerle gösterilebilir ve daha dikkat çekici olabilir.
• Tutarlılık: İşletme bilgilerinizin (ad, adres, telefon, logo) her yerde aynı biçimde okunmasına yardım eder.

Yapılandırılmış veri tek başına sıralamayı yükselten bir düğme değildir; SEO'nun teknik ve sayfa içi ayaklarını tamamlayan bir katmandır. İşaretleme kusursuz olsa bile zengin sonucu gösterip göstermemeye Google kendisi karar verir.

Schema nedir?

Schema, çoğu zaman schema.org sözlüğünün kısa adı olarak kullanılır. Schema.org, arama motorlarının ortak girişimiyle oluşturulan ve "kurum", "ürün", "etkinlik", "makale" gibi yüzlerce türü ve bunların özelliklerini tanımlayan ortak bir sözlüktür. Yapılandırılmış veri yazarken bu sözlükteki tür ve özellik adlarını kullanırsınız; bu yüzden "schema eklemek" ile "yapılandırılmış veri eklemek" pratikte aynı işi anlatır.

Hangi schema türleri işletme siteleri için öncelikli?

Tür	Hangi sayfada	Ne anlatır
Organization	Ana sayfa ya da hakkımızda	Kurumun adı, logosu, iletişim bilgileri, resmî profilleri
WebSite	Ana sayfa	Arama sonuçlarında görünecek site adı
LocalBusiness	İletişim ya da şube sayfası	Adres, telefon, çalışma saatleri, konum
Service	Hizmet sayfaları	Hizmetin adı, açıklaması, hizmet bölgesi
Article ya da BlogPosting	Blog yazıları	Başlık, yazar, yayın ve güncelleme tarihi
BreadcrumbList	İç sayfalar	Sayfanın site hiyerarşisindeki yeri
Product	Ürün sayfaları	Ürün adı, fiyat, stok durumu, değerlendirmeler

Tablodaki her tür Google'da zengin sonuç üretmez. Örneğin Service türü için ayrı bir zengin sonuç biçimi yoktur; yine de sayfanın konusunu netleştirir. Güncel olarak desteklenen türleri Google'ın yapılandırılmış veri galerisinden kontrol edin.

Google zaman içinde bazı zengin sonuç türlerini de daralttı: nasıl yapılır (HowTo) işaretlemesi artık zengin sonuç üretmiyor; sık sorulan sorular (FAQPage) zengin sonucu ise önce yetkili devlet ve sağlık siteleriyle sınırlandı, yani işletme sitelerinde artık görünmüyor. Bu türler schema.org sözlüğünde geçerli olmaya devam etse de Google'daki görünüm açısından artık öncelikli değildir.

Nereden başlamalı?

Tipik bir B2B kurumsal site için makul sıra şöyledir:

1. Ana sayfada kurum bilgileri için Organization ve site adı için WebSite; müşteri kabul eden bir ofis ya da mağaza varsa LocalBusiness.
2. Tüm iç sayfalarda gezinti yolu için BreadcrumbList.
3. Blog yazılarında yazar ve tarih bilgisini taşıyan Article ya da BlogPosting.
4. E-ticaret sitelerinde fiyat ve stok bilgisini taşıyan Product.
5. Hizmet sayfalarının konusunu netleştirmek için Service.

Bu sıra, site genelini etkileyen türlerden sayfa türüne özgü olanlara doğru ilerler. Her yeni türü ekledikten sonra test edip bir sonrakine geçmek, hataları kaynağında yakalamayı kolaylaştırır.

JSON-LD nasıl eklenir?

Google yapılandırılmış veri için üç biçimi destekler: JSON-LD, Microdata ve RDFa. Google'ın önerdiği ve bakımı en kolay biçim JSON-LD'dir, çünkü sayfanın görünen içeriğine karışmaz; sayfanın kaynak koduna ayrı bir betik bloğu olarak eklenir.

Basit bir Organization işaretlemesinde şu alanlar yer alır:

Alan	Değer	Açıklama
@context	schema.org adresi	Hangi sözlüğün kullanıldığını belirtir
@type	Organization	İşaretlenen şeyin türü
name	Kurumun adı	Kurumun bilinen adı; resmî unvan için ayrıca legalName alanı kullanılabilir
url	Ana sayfa adresi	Kurumun resmî web sitesi
logo	Logo dosyasının adresi	Arama sonuçlarında kullanılabilecek logo
telephone	Merkez telefon numarası	Kurumsal iletişim numarası
sameAs	Resmî sosyal medya ve profil adresleri	Kurumun başka platformlardaki hesapları

Ekleme yöntemi sitenin altyapısına göre değişir:

1. Hazır içerik yönetim sistemlerinde yaygın SEO eklentilerinin çoğu temel türleri (Organization, Article, BreadcrumbList) kendiliğinden üretir. Eklentinin ürettiği işaretlemeyi yine de test edin.
2. Özel yazılımla geliştirilmiş sitelerde işaretleme sayfa şablonlarına eklenir. Her yeni yazı ya da ürün, yönetim panelinden girilen bilgilerle kendi işaretlemesini alır.
3. Google Etiket Yöneticisi gibi araçlarla da eklenebilir. Ancak işaretleme sayfanın içeriğinden ayrı yönetildiği için içerik değiştiğinde güncel tutmak zorlaşır; bu yolu şablona erişiminiz olmadığında düşünün.

Temel kural şudur: işaretlemedeki her bilgi sayfada kullanıcıya da görünmelidir. Sayfada yer almayan yorumları, fiyatları ya da soruları işaretlemek Google'ın yönergelerine aykırıdır ve manuel işlemle sonuçlanabilir. Yönergelerin tamamı için Google'ın yapılandırılmış veri belgelerine başvurun.

Test ve hata ayıklama

İşaretlemeyi yayına almadan önce ve sonra şu araçlarla kontrol edin:

• Zengin Sonuç Testi: Google'ın aracıdır; sayfanın hangi zengin sonuç türlerine uygun olduğunu, hata ve uyarıları gösterir.
• Schema Markup Validator: Schema.org'un doğrulayıcısıdır; Google'ın desteklemediği türler dahil tüm işaretlemeyi sözlüğe göre denetler.
• Search Console raporları: Site genelinde hangi sayfalarda geçerli işaretleme bulunduğunu, hangilerinde hata çıktığını zaman içinde izler.

En sık görülen hatalar şunlardır: zorunlu bir alanın eksik olması, fiyat ya da tarih gibi değerlerin yanlış biçimde yazılması, işaretlemedeki bilginin sayfadakiyle çelişmesi ve aynı bilginin sayfada birbiriyle çelişen iki işaretlemede yer alması. Site genelinde bir denetim yaparken yapılandırılmış veriyi de listeye ekleyin; denetim adımlarını SEO analizi yazısında anlattık.

Yapay zeka aramalarıyla ilişkisi

Google'ın yapay zeka özetleri ve sohbet tabanlı arama deneyimleri de web sayfalarından yararlanır. Google, bu özelliklerde görünmek için özel bir schema.org işaretlemesi ya da ek bir teknik gereklilik olmadığını, standart SEO uygulamalarının geçerli olduğunu belirtiyor. Bu yüzden yapılandırılmış veri burada bir giriş bileti değil; sayfanın kimi, neyi ve hangi bağlamda anlattığını belirsizlikten arındıran bir destektir.

Pratikte bunun anlamı şudur: işletme bilgileriniz, hizmetleriniz ve yazılarınızın yazar ve tarih bilgisi hem sayfada açıkça yazılı hem de tutarlı biçimde işaretlenmiş olmalıdır. Arama ister klasik ister yapay zeka destekli olsun, net ve doğrulanabilir bilgi sunan sayfanın doğru anlaşılma olasılığı daha yüksektir.

Granobra'da yapılandırılmış veriyi nasıl ele alıyoruz

SEO çalışmalarında yapılandırılmış veriyi analiz aşamasında denetliyor, eksik ya da hatalı işaretlemeyi sayfa türlerine göre önceliklendiriyoruz. Kendi yazdığımız yapıyla geliştirdiğimiz kurumsal sitelerde içerik, yönetim panelinden girilir; işaretleme şablon düzeyinde kurgulandığında panelden eklenen yeni sayfalar da aynı düzende işaretlenir. Ayrıntılar için SEO hizmeti sayfamıza göz atabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Yapılandırılmış veri sıralamayı yükseltir mi?

Google yapılandırılmış veriyi genel bir sıralama etkeni olarak tanımlamıyor. Etkisi dolaylıdır: sayfa daha iyi anlaşılır ve uygun türlerde zengin sonuçla daha dikkat çekici görünebilir. Zayıf bir içeriği işaretleme kurtarmaz.

Rich snippet nedir?

Rich snippet (zengin sonuç), arama sonucunda başlık ve açıklamanın yanında yıldız puanı, fiyat, stok durumu ya da gezinti yolu gibi ek bilgilerin gösterilmesidir. Bu bilgiler çoğunlukla sayfadaki yapılandırılmış veriden gelir. Doğru işaretleme zengin sonucu mümkün kılar, ama gösterilip gösterilmeyeceğine Google karar verir.

İşaretleme ne zaman etkisini gösterir?

Google sayfayı yeniden tarayıp işlediğinde işaretlemeyi okur; bunun sabit bir süresi yoktur. Search Console'daki URL denetimiyle yeniden tarama isteyebilir, ilgili raporlardan durumu izleyebilirsiniz.

Yapılandırılmış veri eklemek için geliştirici gerekir mi?

Hazır bir içerik yönetim sistemi kullanıyorsanız temel türler çoğu zaman bir eklentiyle eklenebilir. Özel yazılımla geliştirilmiş sitelerde ise işaretlemenin şablonlara eklenmesi için geliştirici gerekir. Her iki durumda da sonucu test etmek ve sayfadaki bilgiyle uyumunu kontrol etmek site sahibinin sorumluluğundadır.

Her sayfaya aynı işaretleme eklenebilir mi?

Organization gibi kurumsal bilgiler genellikle ana sayfada ya da site genelinde tutarlı biçimde bir kez verilir. Makale, ürün ya da hizmet işaretlemesi ise her sayfanın kendi içeriğine göre üretilmelidir. Aynı içerikli işaretlemeyi tüm sayfalara kopyalamak arama motoruna yanlış bilgi vermek demektir.

Sitenizin işaretlemesini birlikte inceleyelim

Yapılandırılmış veri, sayfalarınızın arama motorlarına ne anlattığını netleştiren, küçük ama titizlik isteyen bir iştir. Sitenizdeki işaretlemenin durumunu birlikte incelemek isterseniz teklif alın; projenizi konuşalım.